web

BOEK VERWACHT IN NOVEMBER 2027

STEENTIJDVERVALSINGEN ONDERSCHAT
Is de beroemde Danseres van Geldrop werkelijk een kunstwerk uit de steentijd? Hoe betrouwbaar is de omstreden vindplaats Siegerswoude II? En hoeveel vervalsingen van Ad Wouters liggen nog altijd als authentieke vondsten in Nederlandse collecties?
 

In 2022 verscheen het boekValsheid in gesteente, een omvangrijk onderzoek naar de vervalste steentijdartefacten van Tjerk Vermaning en Ad Wouters. Het boek maakte duidelijk dat de Vermaning-affaire deel uitmaakt van een veel groter probleem. Vooral de schaal en geraffineerdheid van de vervalsingspraktijk van Wouters roepen vragen op die nog altijd actueel zijn.

In Steentijdvervalsingen onderschat zetten de auteurs het onderzoek voort. Ze nemen enkele bekende en omstreden archeologische vondsten opnieuw onder de loep en reageren op kritiek die na het verschijnen van Valsheid in gesteente op hun onderzoek is geuit.

Een hoofdrol is weggelegd voor de Danseres van Geldrop en de Danser van Wanssum. Deze bijzondere gravures gelden als de enige Nederlandse steentijdgravures waarop een mens is afgebeeld en vonden hun weg naar de internationale wetenschappelijke literatuur. Maar hoe overtuigend zijn de argumenten voor hun authenticiteit eigenlijk? De auteurs onderzoeken opnieuw het microscopische onderzoek, de veronderstelde ouderdomssporen en de vergelijkingen met prehistorische mensvoorstellingen elders in Europa.

Ook de vindplaats Siegerswoude II wordt opnieuw onderzocht. Daarbij staat onder meer de vraag centraal wat technisch onderzoek aan de artefacten zelf kan zeggen over hun echtheid en hoe stevig de kritiek op de eerdere valsverklaring is.
 

Het boek mondt uit in een bredere kwestie: hoe herkennen we een goede archeologische vervalsing? Normale typologische determinatie is daarvoor niet altijd voldoende. Microscopisch onderzoek kan sporen aan het licht brengen die met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn. Juist dergelijk onderzoek bracht de auteurs op het spoor van kenmerkende oppervlakteverschijnselen op vervalsingen van Wouters en Vermaning. 

Daarmee gaat Steentijdvervalsingen onderschat niet alleen over spectaculaire vondsten, vervalsers en oude controverses. Het gaat ook over wetenschappelijke zelfcorrectie. Wouters vervalste tientallen jaren, zijn materiaal raakte over Nederland verspreid en nog altijd is onbekend hoeveel van zijn vervalsingen niet als zodanig zijn herkend.

Steentijdvervalsingen onderschat is geschreven voor archeologen, verzamelaars en iedereen die geïnteresseerd is in de Nederlandse prehistorie, archeologische mysteries en de soms verrassend moeilijke grens tussen echt en vals.

Er verschijnt ook een Engelse editie.

INHOUD

• Het dansende duo van Geldrop en Wanssum - Over problematische patina en vergezochte gelijkenissen 

• Collateral damage? - De blinde vlekken in Hans Huismans kritiek op de valsverklaring van Siegerswoude II

• Archeologische zelfreiniging onderschat - Waarom blijven steentijdvervalsingen een probleem?